In een afgelopen vrijdag verschenen Kamerbrief kondigt staatssecretaris Bertram een afstandsnorm voor windturbines op land aan van twee keer de tiphoogte. Na vijf jaar gebrek aan regels, weet de windenergiesector eindelijk waar ze aan toe is.
Het uitblijven van beleid is heel schadelijk geweest voor de sector. Al sinds 2021 was er geen beleid over de regels van wind op land. Dus zaken zoals geluid, slagschaduw, externe veiligheid, obstakelverlichting, slagschaduw en lichtschittering. Door het ontbreken van nationale kaders stonden veel partijen in de ‘wachtstand’ en werden plannen voor nieuwe windparken en repowering lam gelegd. Afgelopen jaren hebben we een continue lobby gevoerd waarin we het kabinet en de Tweede Kamer hebben opgeroepen om een definitieve keuze te maken over de normering voor windturbines op land: zodat de sector (en Nederland) weer vooruit kan. Want windstroom betekent veel voor ons land. Sinds het begin van de energiecrisis (2022) hebben windturbines op land Nederland al bijna 1 miljard euro aan gasimport bespaard. Windenergie is schoon, goedkoop en het helpt bij het oplossen van netcongestie.
Wat is er nu besloten door de regering?
Nieuwe windturbines krijgen een minimale afstand van 2 keer de tiphoogte tot woningen. Een afwijking naar beneden is mogelijk. Er wordt ruimte geboden aan het bevoegd gezag om een belangenafweging te maken op basis van de lokale situatie. Het kabinet komt nog met een lijst met voorbeelden waarbij van de afstandsnorm kan worden afgeweken.
Er komen ook uitzonderingen voor in ieder geval:
- de vervanging van bestaande windmolenparken (repowering)
- de grootschalige woningbouw die formeel in voorbereiding zijn genomen door het bevoegd gezag op het moment dat de norm in werking treedt.
Dat er eindelijk duidelijkheid is, geeft lucht aan marktpartijen. Tegelijkertijd is de Kamerbrief nog niet op ieder punt helder. We kunnen dit lobbydossier nog niet sluiten. In een eerste reactie roept NedZero het kabinet op om met twee zaken rekening te houden in de uitwerking van het aangekondigde besluit. Ten eerste om ervoor te zorgen dat de afstandsnorm de afstand omschrijft tot woonkernen, in plaats van individuele woningen. De ruimte voor windturbines op land wordt zeer sterk beperkt wanneer alle individuele woningen een beperking voor de ruimte vormen, terwijl goedkope en schone energie hard nodig is.
Ten tweede roept NedZero het kabinet op om bij de uitwerking van de regels ruimte te maken voor gerichte uitzonderingen. Tot nu toe is er dus alleen een uitzondering aangekondigd voor windturbines nabij nieuwbouw en de vervanging van bestaande windparken (repowering). Maar dat is onvoldoende. Het is belangrijk dat windenergie kan worden ontwikkeld op plekken waar dat logisch is, zoals industriegebieden, havens en bedrijventerreinen, waar de ruimtelijke inpassing vaak beter past, de maatschappelijke impact beperkter is en de nood aan groene stroom het hoogt is.
Het ontwerpbesluit wordt eind 2026 naar de Tweede Kamer gestuurd. Tot dat moment werken we hard om bovenstaande zaken in het besluit geregeld te krijgen.
